وب سایت خبری تحلیلی زنان بیدار

به گزارش زنان بیدار ، نوروز، جشن زایش دوباره طبیعت، با آیین‌های کهن و پرمعنای خود، پیوندی عمیق میان انسان، زمین و زندگی ایجاد می‌کند و در این میان اجزای سفره هفت سین داستان یک سال زحمت و تلاش را روایت می‌کنند و حاصل دسترنج کشاورزان هستند.

سنجد، نمادی از سرسختی در عین لطافت است و با عطر دل‌انگیزش از درختان مقاومی به دست می‌آید که در سخت‌ترین شرایط هم میوه می‌دهند. سیر نیز با طعم تند و خاص خود، نشانی از سلامتی و مراقبت دارد، محصولی که کشاورزان ماه‌ها برای پرورش آن زحمت می‌کشند.

سماق، با رنگ گرم و مزه ترشش، نمادی از صبر و بردباری است که همچون چاشنی‌ای برای زندگی، سختی‌ها را دلپذیر می‌کند و سیب، این میوه سرخ و درخشان، نشانه‌ای از تندرستی و طراوت دارد که باغداران با عشق آن را از شاخه‌ها می‌چینند.

سبزه که یکی از اصلی‌ترین اجزای این سفره است، نشانه‌ای از رویش، حیات و سرسبزی طبیعت بوده و از دل دانه‌های کوچک گندم، عدس یا ماش سر برمی‌آورد. سرکه نیز حاصل صبر و زمان، نمادی از پذیرش تغییر و تکامل است، محصولی که از دل میوه‌ها می‌جوشد و طعمی از تجربه و گذر زمان را به همراه دارد.

و در این میان، سمنو، این خوراک شیرین و پرانرژی که از جوانه‌های گندم تهیه می‌شود، نمادی از برکت و فراوانی دارد و گواهی بر صبر کشاورزان و نعمتی است که از دل خاک و آب حاصل می‌شود.

در این گزارش به آخرین وضعیت تولیدی محصولات این سفره نوروزی در آذربایجان شرقی می پردازیم.

سنجد

تولید ۳۳ درصد سنجد کشور در آذربایجان شرقی

رئیس سازمان جهادکشاورزی آذربایجان شرقی در خصوص این محصول گفت: استان با سطح زیرکشت ۳۲۰ هکتار، رتبه نخست تولید سنجد کشور را به خود اختصاص داده است که شامل ۲۸ درصد باغات سنجد کشور می شود.

شهرام شفیعی افزود: میزان درختان سنجد بارور در کشور ۹۷۴ هکتار و غیربارور نیز ۱۶۶ هکتار بوده که در استان شامل ۳۰۰ هکتار بارور و غیربارور ۲۰ هکتار است.

وی ادامه داد: میزان تولید سنجد در کشور ۲ هزار و ۳۲۵ تن بوده که از این میزان ۷۵۲ تن (۳۳ درصد) به آذربایجان شرقی اختصاص دارد.

وی اظهار کرد: اکنون بیش از ۳۲۰ هکتار از اراضی استان به کشت سنجد اختصاص دارد که عمده آن در شهرستان‌های آذرشهر به میزان ۱۵۴ هکتار، تبریز به میزان ۴۲.۹ هکتار، میانه به میزان ۲۴.۲ هکتار، اسکو به میزان ۱۷.۳ هکتار و مرند به میزان ۱۱ هکتار قرار گرفته است و میانگین عملکرد این محصول بین یک تا ۲.۵ تن در هکتار بوده که در شرایط بهینه و مدیریت مناسب، به سه تن نیز می‌رسد.

ویژگی های فنی تولید سنجد

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی نیز اظهار کرد: سنجد یکی از درختان مقاوم به خشکی است که به دلیل ویژگی‌های خاص خود در مناطق خشک و نیمه‌خشک، به‌ویژه آذربایجان شرقی، کشت و بهره‌برداری می‌شود.

مسعود جعفرنژاد افزود: این محصول به دلیل کاربردهای غذایی و دارویی و همچنین نقش آن در بهبود کیفیت خاک و حفظ محیط زیست، از اهمیت بالایی برخوردار است.

وی افزود: سنجد در مناطق کوهستانی و دشت‌های استان به‌خوبی رشد می‌کند و توانایی تحمل دماهای بالا تا ۴۰ درجه و پایین تا منفی۲۰ درجه سانتی‌گراد را دارد و این درخت در خاک‌های شنی و کم‌عمق با pH بین ۶ تا ۸ رشد مناسبی داشته و به‌دلیل نیاز آبی کم، انتخابی ایده‌آل برای کشت در مناطق کم‌آب است.

وی ادامه داد: آذربایجان شرقی به دلیل شرایط اقلیمی و خاکی مناسب، قطب اصلی تولید سنجد در کشور محسوب می‌شود و در این حوزه رتبه نخست را به خود اختصاص داده است.

حعفرنژاد به کاربردهای متنوع سنجد و ویژگی‌های میوه سنجد اشاره کرد و گفت: این میوه کوچک، بیضی‌شکل و به رنگ زرد مایل به قهوه‌ای است. طعم شیرین و ملس آن، استفاده گسترده‌ای در تهیه دسرها، مربا و نوشیدنی‌ها دارد و علاوه بر این، سنجد سرشار از ویتامین‌های C و E و مواد معدنی همچون آهن و کلسیم است که آن را به یک میان‌وعده سالم تبدیل کرده است.

وی به خواص دارویی سنجد اشاره کرد و گفت: در طب سنتی، سنجد برای تقویت سیستم ایمنی، بهبود مشکلات گوارشی، کاهش التهاب و درمان بیماری‌های تنفسی توصیه می‌شود و عصاره‌ها و اسانس‌های استخراج‌شده از این محصول، در صنایع دارویی و آرایشی کاربردهای فراوانی دارند.

وی با بیان برخی چالش‌های موجود در زمینه کشت سنجد، گفت: کمبود آگاهی کشاورزان از روش‌های بهینه کشت و برداشت و نبود بازار مناسب برای فروش این محصول از مهم‌ترین مشکلات پیش‌رو است با این حال، توسعه کشت سنجد می‌تواند به‌عنوان یک منبع درآمد پایدار برای کشاورزان محلی عمل کرده و با افزایش آگاهی و آموزش، به بهبود کیفیت و کمیت تولید کمک کند.

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی درباره زمان مناسب کشت و برداشت این محصول گفت: بهترین زمان برای کشت سنجد، اوایل بهار است و این محصول معمولاً در اواخر تابستان و اوایل پاییز برداشت می‌شود و زمان و روش مناسب برداشت تأثیر مستقیم بر کیفیت و طعم میوه دارد.

جعفرنژاد ارقام سنجد در آذربایجان شرقی را عنابی، حاج حسین، دره وار، مملی، قیزیل و آقجانبات برشمرد و تأکید کرد: سنجد به دلیل نیاز آبی پایین و مقاومت بالا در برابر شرایط سخت اقلیمی، محصولی اقتصادی و پایدار برای کشاورزی استان است.

وی افزود: نیاز آبی سنجد بسیار کم است و می تواند با حدود۲۵۰ تا ۳۰۰ میلی متر بارندگی سالانه به خوبی رشد کند و نیاز آبی درخت سنجد در شرایط آذربایجان شرقی به طور تقریبی ۲ هزار و ۵۰۰ تا سه هزار مترمکعب در هکتار در سال است که این مقدار بسته به شرایط اقلیمی، نوع خاک و روش های مدیریتی ممکن است متفاوت باشد.

سیر

رتبه اول آذربایجان شرقی در فرآوری و بسته بندی سیر در کشور

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی گفت: استان از لحاظ سطح زیر کشت محصول سیر در سطح کشور رتبه ششم و از لحاظ میزان تولید رتبه چهارم را در اختیار دارد .

شفیعی با بیان اینکه اصلاح الگوی کشت اولویت اساسی وزرات جهادکشاورزی در دولت چهاردهم است سطح زیر کشت محصول سیر در آذربایجان شرقی را ۸۳۰ هکتار اعلام کرد و افزود: از این سطح سالانه حدود ۲۴ هزار و ۵۰۰ تن محصول بدست می آید.

وی، متوسط تولید محصول سیر را در هر هکتار در استان ۲۹ تن دانست و گفت: متوسط تولید سیر تر در هر هکتار در آذربایجان شرقی ۵۳ تن است که نسبت به بسیاری از استان ها فراتر بوده و متوسط توسط سیر خشک در هر هکتار ۱۴ تن است.

وی با بیان اینکه عمده شهرستان های تولید کننده سیر در استان شامل شهرستان های آذرشهر، عجب شیر، ملکان و بناب است، افزود: جایگاه آذربایجان شرقی از لحاظ سطح زیر کشت محصول سیر در سطح کشور رتبه ششم و از لحاظ میزان تولید رتبه چهارم را در اختیار دارد.

شفیعی با بیان اینکه سطوح عمده زیر کشت سیر به صورت پاییزه بوده و به علت استفاده از آب سبز ( نزولات جوی پاییزه و زمستانه ) میزان آب مصرفی این محصول نسبت به سایر محصولات سبزی و صیفی پایین است، گفت: این موضوع باعث زودرسی محصول در اواخر فصل بهار می شود به طوری که محصول سیر کشت پاییزه در خرداد قابل برداشت و عرضه به بازار است.

وی با اشاره به رتبه اول آذربایجان شرقی در فرآوری و بسته بندی سیر در کشور، گفت: برداشت محصول سیر به ۲ صورت سیر تر و سیر خشک بوده و سیر تر مصرف تازه خوری داشته و زودتر به بازار عرضه می شود و برداشت سیر خشک به منظور انبارداری و نگهداری محصول دیرتر برداشت شده و دیرتر هم به بازار عرضه می شود.

وی ادامه داد: سیر محصولی است که بدون حمایت های خاصی از طرف دولت دارای جایگاه تولید در استان است و به عنوان منبع درآمد برخی از کشاورزان سبزی و صیفی کار می تواند مطرح باشد.

شفیعی گفت: عمده محصول تولیدی سیر در داخل استان و یا استان های همجوار مصرف می شود و در مواقعی مقصد محصول تولیدی کشور عراق است و به این کشور صادر می شود.

وی با بیان اینکه سطح زیر کشت سیر در سالهای اخیر به دلیل تولید خوب محصول در واحد سطح و همچنین زودرسی محصول نسبت به سایر محصولات سبزی و صیفی در سطح استان کاهش نیافته و دارای تداوم تولید است، ادامه داد: ارقام سیر مورد کشت در سطح استان شامل سیر محلی، سیر صورتی، سیر قرمز، سیر سفید و رقم آذر است و بیش از ۸۰ درصد سیر کشت شده در سطح استان رقم صورتی است.

سماق

تولید ۳۹۰ تن سماق قرمز در آذربایجان شرقی

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی گفت: سطح زیر کشت سماق استان ۴۸۸ هکتار است که بیش از ۱۸۷ هکتار آن در شهرستان هوراند قرار دارد و میزان تولید محصول سماق استان در سال جاری بیش از ۳۹۰ تن است.

شفیعی افزود: سماق یکی از اولویت‌های الگوی کشت در شهرستان هوراند است و به دلیل کم‌آب‌بر بودن و سازگاری با آب و هوای این منطقه، توسعه سماق را در برنامه‌های این شهرستان و مناطق همجوار قرار داده‌ایم.

وی افزود: با همکاری مرکز بیوتکنولوژی و تحقیقات کشاورزی و شرکت‌های دانش‌بنیان، نهال‌های پرمحصول سماق به‌صورت کشت بافت تکثیر می‌شود و در اختیار بهره‌برداران قرار می‌گیرد.

وی گفت: امیدواریم با هماهنگی منابع طبیعی و آبخیزداری و امور اراضی استان بتوانیم بخشی از اراضی ملی را به تولیدکنندگان سماق اختصاص دهیم تا در حوزه توسعه کشت سماق گامی اساسی برداشته شود.

شفیعی گفت: اکنون ۱۸۷ هکتار از اراضی هوراند به کشت سماق اختصاص دارد و این شهرستان رتبه اول استان در کشت سماق قرمز است و براساس برآورد اولیه میزان تولید محصول سماق استان در سال جاری بیش از ۳۹۰ تن خواهد رسید که آذربایجان شرقی بعد از استان های کردستان، آذربایجان غربی و خراسان رضوی رتبه چهارم تولید این محصول در کشور را دارد.

وی با بیان اینکه با توجه به موقعیت جغرافیایی منطقه، توسعه باغات سماق باید در اراضی ملی و شیب‌دار انجام گیرد، تصریح کرد: متاسفانه فرآوری سماق در هوراند به ‌صورت سنتی انجام می‌شود و هنوز سرمایه‌گذاری صنعتی در این حوزه انجام نشده است.

وی اظهار امیدواری کرد که با توسعه باغات و نهال‌های جدید، تولید سماق افزایش یابد و شرایط برای ایجاد پایانه‌های صنعتی فرآوری مهیا شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی گفت: سماق قرمز جزو گیاهان دارویی است و بصورت دیم تولید می شود و جزء محصولات ارگانیک استان محسوب می شود که در صورت توسعه کشت می تواند درآمد ارزی بسیار بالایی برای کشور و بهره برداران داشته باشد.

سیب

تولید ۲۰ درصد سیب کشور در آذربایجان شرقی

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی از تولید ۷۰۷ هزار تن سیب در سال جاری در استان خبر داد.

جعفرنژاد گفت: بیشترین تولید و سطح زیر کشت محصولات باغی استان به محصول سیب اختصاص یافته است و کل سطح زیر کشت محصول سیب استان در سال جاری حدود ۴۷ هزار هکتار بوده که شامل حدود ۴۵ هزار و ۷۰۰ هکتار سطح بارور و یک هزار و ۳۰۰ هکتار سطح غیر بارور است.

وی به خسارت ۲۲ درصدی وارده به باغات استان از جمله عدم تلقیح، سرمازدگی، تگرگ و ... در سالجاری اشاره کرد و افزود: عملکرد باغات شاخص استان ۱۳۰ تا ۱۵۰ تن در هکتار است.

جعفرنژاد اظهار کرد: براساس آخرین آمارنامه رسمی کشاورزی کشور، استان دارای رتبه دوم از نظر میزان تولید بعد از آذربایجان غربی در این محصول است.

وی افزود: تولید این محصول در اغلب شهرستان های استان انجام می گیرد که شهرستان‌های مراغه با مساحت ۱۴ هزار و ۶۸۹ هکتار و تولید ۳۵ درصد محصول کل استان دارای رتبه اول و میانه با مساحت ۶ هزار و ۹۴۱ هکتار و تولید ۱۸ درصد محصول کل استان دارای رتبه دوم و اهر با مساحت ۶ هزار و ۹۶۵ هکتار و تولید ۱۶.۷ درصد محصول کل استان رتبه سوم را به خود اختصاص داده اند.

جعفرنژاد افزود: اشتغالزایی، ارزش افزوده بالا، ارزآوری و صادرات، مصرف تازه‌خوری و استفاده در صنایع تبدیلی در کنار سایر خصوصیات مثبت تولید سیب، اهمیت بیشتری به توجه و تولید این محصول در استان آذربایجان شرقی می دهد.

وی ادامه داد: موقعیت جغرافیای آذربایجان شرقی از جمله ارتفاع از سطح دریا، قرارگیری اکثر باغات سیب استان در مناطق کوهستانی، اختلاف دمای شبانه روز، بافت و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک های استان و سایر عوامل، باعث تولید محصول سیب با ماندگاری بالا و عطر و طعم خاص و بی نظیر و قابل رقابت در بازارهای جهانی می شود.

جعفرنژاد با بیان اینکه بخش عمده سیب تولیدی استان به کشورهای روسیه، هندوستان، پاکستان، افغانستان، ترکمنستان، عراق و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس صادر می شود، افزود: سیب های درجه سه استان نیز برای تبدیل به آب میوه و فرآوری به واحدهای فرآوری استان و کشور ارسال می شود.

وی گفت: ارقام عمده سیب آذربایجان شرقی شامل رد دلیشز و گلدن دلیشز است ولی ارقام دو رنگ فرانسه، گالا، میشگی، عروس، زنوز، قره قرمز اهر، استار کینگ، گرانی اسمیت و ... نیز بصورت محدود در باغات استان کشت شده است.

سرکه

ظرفیت تولید سالانه ۶ هزار و ۳۲۰ تن سرکه در آذربایجان شرقی

تولید سرکه در ایران در سال‌های اخیر با پیشرفت‌های قابل توجهی همراه بوده است و یکی از مهم‌ترین این پیشرفت‌ها، افتتاح بزرگ‌ترین واحدهای صنعتی و تخصصی تولید سرکه در آذربایجان شرقی طی سه سال گذشته بوده است.

آذربایجان شرقی به عنوان یکی از قطب های تولید سرکه سیب در کشور شناخته می‌شود و با تولید سالانه حدود ۷۰۰ هزار تن سیب، با چالش ضایعات محصولات باغی روبه‌رو بوده که برای کاهش این ضایعات، تولید سرکه سیب از سیب‌های درجه دو و سه مورد توجه قرار گرفته است.

راه‌اندازی هفت واحد تولید سرکه در این منطقه، علاوه بر کاهش ضایعات، به ایجاد اشتغال و افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی منجر شده و توسعه صنعت تولید سرکه در آذربایجان شرقی علاوه بر کاهش ضایعات کشاورزی، به ایجاد محصولات جدید و اشتغال‌زایی در مناطق مختلف استان کمک کرده است.

هفت واحد تولیدی سرکه در آذربایجان شرقی دارای پروانه پهره برداری مشغول فعالیت هستند. این واحدها در شهرستان‌های بستان‌آباد، تبریز، مراغه ، هریس ، شبستر، آذرشهر و مرند مستقر بوده و تولید انواع سرکه را انجام می‌دهند.

ظرفیت تولید سالانه واحدهای تولید سرکه در آذربایجان شرقی ۶ هزار و ۳۲۰ تن با میزان جذب مواد اولیه ۱۰ هزار و ۸۲۳ تن، تعداد اشتغال ایجادشده ۲۳۶ نفر، سرمایه در گردش ۶۷۰ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال و سرمایه ثابت یک هزار و ۳۸۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون ریال هستند.

آذربایجان شرقی با ۱۸ هزار هکتار تاکستان و ۳۰۰ هزار تن تولید انگور رتبه پنجم کشور را از نظر میزان تولید به خود اختصاص داده است و همچنین با ۴۷ هزار هکتار باغات سیب دارای ظرفیت مناسبی برای تولید سرکه بوده و برخی از واحدها دارای ظرفیت بالایی هستند که می‌توانند نیاز داخلی و حتی صادرات را تأمین کنند.

پنج درصد محصول انگور استان در تولید سرکه بکار گرفته می شود و این محصول یکی از قدیمی‌ترین مواد غذایی و دارویی است که از تخمیر طبیعی میوه‌ها، غلات یا سایر مواد قندی به دست می‌آید. این ماده پرخاصیت در طول تاریخ برای درمان بیماری‌ها، نگهداری غذا و حتی بهبود عملکرد بدن مورد استفاده قرار گرفته است.

سمنو

تولید ۸۰۰ هزار تن گندم در آذربایجان شرقی

محصول سمنو یکی از فراورده های گندم است که در فرهنگ کشور ما جایگاه ویژه به خصوص در سفره هفت سین دارد از این رو به بررسی وضعیت تولید گندم در استان می پردازیم.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی در خصوص این محصول اظهار کرد: امسال ۸۰۰ هزار تن گندم در آذربایجان شرقی تولید و بیش از ۶۰۳ هزار تن گندم مازاد کشاورزان خریداری شده است.

شفیعی افزود: این رقم نسبت به سال گذشته ۳۸ درصد افزایش داشته و در مقایسه با چهار سال گذشته نیز نزدیک به ۵۰ درصد رشد را نشان می‌دهد.

وی افزود: آذربایجان شرقی دارای ۴۰۰ هزار هکتار اراضی گندم دیم و ۶۰ هزار هکتار اراضی گندم آبی است.